Tóm tắt Thông tư 121/2025/TT-BTC - 5 điểm mới cần chú ý!

1. Thông tư 121/2025/TT-BTC áp dụng khi nào, cho ai?

Từ ngày 01/02/2026, Thông tư 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, sửa đổi và bổ sung nhiều nội dung quan trọng. Dưới đây là 5 điểm mới đáng chú ý trong Thông tư này mà bạn cần nắm rõ.

1.1. Điều chỉnh việc nộp, sử dụng chứng từ thuộc hồ sơ hải quan

Thông tư 121 đã điều chỉnh quy định về thủ tục nộp tờ khai trong hồ sơ hải quan. Theo quy định mới:

• Thay đổi trong việc nộp tờ khai: Đối với những thủ tục như miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc xử lý các vấn đề liên quan đến tiền thuế, người khai hải quan sẽ không cần nộp tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu. 
• Mở rộng trường hợp không cần nộp chứng từ: Bên cạnh đó, bổ sung quy định cho phép không phải nộp chứng từ nếu chúng đã được cấp qua Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công trực tuyến.

1.2. Sử dụng tài khoản VNeID để kết nối với hệ thống hải quan

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký tham gia kết nối với Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Với quy định mới:

• Dễ dàng hơn với quy trình khai hải quan điện tử: Các tổ chức và cá nhân sẽ có khả năng thực hiện khai báo hải quan điện tử một cách dễ dàng và tiện lợi hơn.
• Thành phần tham gia: Để tham gia vào hệ thống, các doanh nghiệp cần đăng ký với cơ quan hải quan và thông báo khi có bất kỳ thay đổi nào về thông tin. Điều này không chỉ giúp cải thiện tính chính xác trong các hoạt động khai báo mà còn nâng cao sự hợp tác giữa các bên liên quan.

1.3. Bổ sung mẫu thông báo kết quả xác định trước

Thông tư 121 đã bổ sung một số mẫu thông báo kết quả xác định trước nhằm đảm bảo tính chính xác và nhanh chóng trong quy trình quản lý hàng hóa:

• Danh sách các mẫu bổ sung: Bao gồm mẫu thông báo kết quả xác định trước mã số (01a-TB XDTMS), mẫu thông báo sửa đổi mã số (01b) và mẫu thông báo hủy mã số (01c). Các mẫu này sẽ giúp cơ quan chức năng dễ dàng và rõ ràng hơn trong việc thực hiện các thủ tục liên quan đến xác định mã số, xuất xứ và trị giá hàng hóa.

1.4. Điều chỉnh hồ sơ hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu

Thông tư mới đã điều chỉnh một số yêu cầu trong hồ sơ hải quan cho hàng hóa xuất khẩu, giúp đơn giản hóa quy trình:

• Các yêu cầu mới đối với tờ khai hải quan: Tờ khai hải quan hiện nay không cần thu thập bản giấy nếu hóa đơn thương mại đã được cấp điện tử, đi kèm với quy định rằng giấy phép xuất khẩu cũng không cần phải nộp bản chính cho các lần xuất khẩu tiếp theo.
• Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành: Với quy định mới, giấy chứng nhận không còn yêu cầu bản chính nếu pháp luật không quy định rõ ràng, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện các thủ tục một cách dễ dàng hơn.

1.5. Bổ sung chứng từ trong hồ sơ hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu

Bên cạnh những thay đổi đối với hàng hóa xuất khẩu, Thông tư 121 cũng đã bổ sung một số loại chứng từ cần thiết khi nhập khẩu:

• Giấy chứng nhận mới cho thương nhân: Các thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam sẽ cần phải cung cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền xuất khẩu nhập khẩu do Bộ Công Thương cấp.
• Giấy chứng nhận đầu tư: Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng sẽ cần nộp Giấy chứng nhận đầu tư liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa.

→ Thông tư hướng tới thống nhất quy trình thủ tục/giám sát/thuế XNK theo các văn bản mới (đặc biệt các sửa đổi ở cấp Luật và Nghị định), đồng thời chuẩn hóa vận hành theo hướng liên thông dữ liệu – quản lý rủi ro – số hóa.

2. Trị giá hải quan và tham vấn giá

Gần như 99% các lô hàng nhập khẩu sẽ gặp phải trường hợp yêu cầu tham vấn giá hay xác định trị giá mặt hàng liệu có đang phù hợp. Nhưng, theo Thông tư 121/2025/TT-BTC thì Cơ quan hải quan có thể chấp nhận đề nghị sử dụng kết quả tham vấn một lần, dùng nhiều lần (tùy mức tuân thủ). Hay nói tóm gọi “tham vấn một lần, dùng nhiều lần”.

Nếu doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện:

• Tuân thủ tốt
• Thông tin hàng hóa, điều kiện mua bán không thay đổi
• Trị giá khai báo bằng hoặc cao hơn trị giá đã tham vấn

Kết quả tham vấn có thể được áp dụng tối đa 6 tháng tại cùng Chi cục Hải quan khu vực.

Đây là điểm giúp doanh nghiệp làm hàng thường xuyên giảm đáng kể rủi ro và chi phí tuân thủ.

3. Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Từ kinh nghiệm xử lý hồ sơ thực tế, MinhHungTrans khuyến nghị doanh nghiệp nên chủ động chuẩn bị trước khi Thông tư 121 được áp dụng chính thức.

• Rà soát lại chứng từ khai hải quan, cân nhắc tích hợp định danh theo yêu cầu mới (VNeID khi phù hợp).
• Chuẩn hóa hồ sơ và lưu trữ chứng từ điện tử
• Lập quy trình “hậu kiểm nội bộ”, và lưu ý mốc 60 ngày.
• Chuẩn bị, xây bộ hồ sơ trị giá chuẩn để thực hiện “tham vấn 1 lần – dùng nhiều lần” cho dòng hàng lặp.

Tổng kết

Trong giai đoạn mới của ngành hải quan và thuế, Thông tư 121/2025/TT-BTC chính thức mở ra nhiều cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp trong việc nâng cao quy trình, giảm thiểu chi phí, và tối ưu hiệu quả quản lý. Các điểm mới về hồ sơ, khai báo, tự khai bổ sung, cùng các điều chỉnh về thuế, trị giá, tỷ giá đều hướng đến sự minh bạch, liên thông dữ liệu và công khai xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp số. Việc doanh nghiệp chuẩn bị kỹ lưỡng, thực hiện đúng quy trình và tận dụng các công cụ hỗ trợ sẽ giúp thích ứng tốt, chinh phục thành công trong thời kỳ chuyển đổi số này. Hãy chủ động hành động, chuẩn bị sẵn sàng để không bị tụt hậu trong vòng xoáy của đổi mới pháp lý và công nghệ.

Với chính sách ưu đãi cùng dịch vụ logistics chuyên nghiệp từ MinhHungTrans sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, rút ngắn thời gian thông quan và đảm bảo hàng hóa luôn đạt tiêu chuẩn quốc tế. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng bạn trong hành trình mở rộng thị trường và phát triển bền vững.

Cam kết đem đến dịch vụ chuyên nghiệp, hiệu quả, với quy trình chặt chẽ và giá cả hợp lý nhất cho Quý Doanh Nghiệp

Liên hệ với chúng tôi

• Ofifce: 16E/2 Đường số 17, Phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
• Mobile/Zalo: 0366.50.1816 (Ms Trang- Customer Service)
• Website: http://minhhungtrans.com
• Email: cs1@minhhungtrans.com